Wie beslist bij ruzie over de uitvaart?
dinsdag 25 augustus 2026
Na een overlijden moet vaak snel worden beslist over begraven, cremeren of overbrengen naar het buitenland. Meestal gebeurt dat in overleg tussen nabestaanden. Maar soms verschillen familieleden van mening over wat er met het lichaam van de overledene moet gebeuren.
De wet geeft daarvoor een belangrijk uitgangspunt: de lijkbezorging moet plaatsvinden volgens de wens of de vermoedelijke wens van de overledene, tenzij dat redelijkerwijs niet kan worden gevraagd. Dat uitgangspunt stond centraal in een recent kort geding bij de Rechtbank Den Haag.
Conflict over crematie in Nederland of India
De zaak ging over een vrouw van 32 jaar die op 7 juli 2026 onverwacht in Nederland overleed. Zij was geboren en opgegroeid in India. In maart 2024 trouwde zij in India. Eind september 2025 vertrok zij met haar echtgenoot naar Nederland. In oktober 2025 kregen zij een zoon.
Na haar overlijden schakelde haar echtgenoot een uitvaartverzorger in. Namens hem werd verlof verkregen voor crematie in Nederland. De crematie was eerst gepland op 15 juli 2026 en werd later uitgesteld tot 22 juli 2026.
De familie van de vrouw in India wilde dat de crematie in Nederland niet doorging. Zij vroeg de rechter om het lichaam vrij te geven, zodat het naar India kon worden overgebracht en daar kon worden gecremeerd.
De echtgenoot wilde de crematie in Nederland laten plaatsvinden. Volgens de uitspraak voerde hij aan dat zijn leven samen met de vrouw en hun zoon zich in Nederland afspeelde en dat hij dat hier wilde afsluiten. Ook waren er voorzieningen getroffen om de crematie in Nederland te laten begeleiden door hindoeïstische priesters.
De vermoedelijke wens van de overledene
De rechter stelde vast dat de vrouw niet kenbaar had gemaakt wat zij na haar overlijden met haar lichaam wilde. Haar wens was dus niet uitgesproken of vastgelegd.
Daarom keek de voorzieningenrechter naar aanknopingspunten voor haar vermoedelijke wens. In de uitspraak noemt de rechter onder meer dat de vrouw was geboren en opgegroeid in India, vrijwel haar hele leven in India had gewoond en was opgegroeid in een gezin waarin hindoeïstische tradities en gebruiken belangrijk zijn.
Ook nam de rechter mee dat er geen aanwijzing was dat zij afstand had genomen van haar culturele achtergrond, haar banden met India of haar familie in India. Daarnaast werden handgeschreven briefjes betrokken die na haar overlijden waren gevonden. De rechter vond voorshands voldoende aannemelijk dat deze briefjes door haar waren geschreven.
Op basis van deze omstandigheden vond de voorzieningenrechter het aannemelijk dat haar vermoedelijke wens was om in India, in het bijzijn van haar familie, op traditioneel hindoeïstische wijze te worden gecremeerd.
Uitkomst van de zaak
De rechter verbood de echtgenoot om de voorgenomen crematie in Nederland te laten doorgaan.
Wel kreeg hij de gelegenheid om op 22 juli 2026 in Nederland afscheid te nemen met zijn zoon en de mensen die hij daarvoor had uitgenodigd. Daarna moest hij het lichaam vrijgeven, zodat het kon worden overgebracht naar India en daar kon worden gecremeerd.
De rechter wees niet alle vorderingen van de familie toe. De familie werd bijvoorbeeld niet aangewezen als exclusief bevoegd om over de lijkbezorging te beslissen. Ook de vordering tot afgifte van stukken over het overlijden werd afgewezen.
Waarom uitvaartwensen vastleggen belangrijk is
Deze uitspraak laat zien dat onduidelijkheid over uitvaartwensen tot een juridisch conflict kan leiden. Dat geldt zeker wanneer nabestaanden in verschillende landen wonen, of wanneer religieuze of culturele gebruiken een rol spelen.
Wie wil voorkomen dat nabestaanden hierover moeten discussiëren, doet er verstandig aan uitvaartwensen vast te leggen en te bespreken.
Dat kan bijvoorbeeld gaan over:
- begraven of cremeren;
- de plaats van de uitvaart;
- religieuze of levensbeschouwelijke rituelen;
- overbrenging naar het buitenland;
- de bestemming van de as;
- wie de uitvaart mag regelen;
- waar de wensen zijn opgeslagen.
Een wensenboekje of schriftelijke verklaring voorkomt niet elk conflict, maar geeft nabestaanden wel meer duidelijkheid. Als er discussie ontstaat, kan zo’n document een belangrijk aanknopingspunt zijn voor wat de overledene zelf wilde.
Gratis wensenboekje
Uitvaart.nl heeft het gratis wensenboekje ‘Mijn uitvaartwensen’ ontwikkeld. Daarmee kunt u stap voor stap vastleggen wat u belangrijk vindt rond uw eigen uitvaart, zoals begraven of cremeren, muziek, rituelen, de plechtigheid, rouwkaarten, bloemen, de bestemming van de as en praktische zaken.
Wie zijn wensen vastlegt, doet dat niet alleen voor zichzelf. Het geeft vooral duidelijkheid aan de mensen die later beslissingen moeten nemen.
Meer informatie:
https://www.uitvaart.nl/infotheek/wensen-vastleggen/uitvaartwensen-vastleggen#wensenboekje
Bronnen: Rechtbank Den Haag, 21 juli 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:20340; artikel 18 Wet op de lijkbezorging; Uitvaart.nl, pagina ‘Uitvaartwensen vastleggen’.
