Duitse deelstaat legaliseert veraarden als derde uitvaartvorm

vrijdag 19 juni 2026

De Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein heeft gisteren als eerste plek in Europa veraarden ("Reerdigung") definitief gelegaliseerd als volwaardige derde uitvaartvorm, naast begraven en cremeren. Het parlement in Kiel nam de wetswijziging unaniem aan, na een meerjarige pilotfase waarin het composteringsproces van een lichaam werd onderzocht.

Justitieminister Kerstin von der Decken benadrukte in haar toespraak in het parlement de veiligheid van het proces voor mens en milieu. De pilotfase werd intensief begeleid door onderzoekers vanuit de Universiteit van Leipzig. De Nederlandse Stichting Veraarden volgt deze ontwikkeling met vreugde. Het besluit is óók een belangrijke stap voorwaarts voor mogelijke legalisering in Nederland en de rest van Europa. Het laat zien dat veraardenals veilige, waardige en duurzame uitvaartvorm wordt erkend door wetgevers. In de Verenigde Staten is veraarden al in veertien deelstaten in de wet opgenomen.

Wat is veraarden?

Veraarden is een nieuwe vorm van lichaamsbestemming, gebaseerd op de natuurlijke cyclus van leven en dood. Het is een gecontroleerd proces waarbij het lichaam van een overledene composteert tot voedzame aarde. Het wordt ook wel humaan composteren of terramatie genoemd. Een overledene wordt daarbij in een afgesloten cocon gelegd, gevuld met een plantaardig mengsel met onder andere hooi en stro, waar zich micro-organismen in bevinden die ons lichaam verteren. Het transformatieproces duurt zo’n vijf tot zeven weken, inclusief het verfijnen van de nog resterende botten. Het eindresultaat is voedzame aarde, ook humus of compost genoemd, die rijk is aan allerlei mineralen. Deze aarde kan worden gebruikt om bomen, struiken en bloemen te planten en te voeden.

Het ritueel heeft veel gelijkenissen met begraven, maar een belangrijk verschil is dat veraarden bovengronds gebeurt, in een afgesloten systeem, binnen in een gebouw. Zo kunnen de omstandigheden van het veraarden ideaal gehouden worden.

Status in Nederland

In Nederland is veraarden nog niet wettelijk toegestaan als vorm van lichaamsbestemming. Stichting Veraarden zet zich in voor onafhankelijk onderzoek en een zorgvuldig wetgevingstraject, met als doel dat ook in Nederland in de toekomst kan worden gekozen voor een natuurlijke, regeneratieve vorm van afscheid.

Vervolgonderzoek

Hoewel de legalisering in Sleeswijk-Holstein een belangrijke ontwikkeling is voor voorstanders van veraarden, betekent dit niet automatisch dat alle vragen rond deze nieuwe uitvaartvorm zijn beantwoord. In Nederland concludeerde de Gezondheidsraad eerder dat aanvullend onderzoek nodig is voordat veraarden als nieuwe vorm van lijkbezorging kan worden ingevoerd. Daarbij werd onder meer gewezen op vragen over de volksgezondheid, milieueffecten, kwaliteitsborging en de uiteindelijke bestemming van de ontstane aarde.

Ook de duurzaamheidsclaims rondom veraarden zijn nog onderwerp van wetenschappelijke discussie. Voorstanders wijzen op een mogelijk lagere milieubelasting dan crematie, maar onafhankelijke vergelijkende levenscyclusanalyses zijn nog beperkt beschikbaar. Bovendien vindt het proces niet plaats in de natuur, maar in een gecontroleerd, afgesloten systeem waarin beluchting actief worden gereguleerd. Daardoor is volgens deskundigen aanvullend onderzoek nodig om de milieuvoordelen ten opzichte van bestaande uitvaartvormen objectief vast te stellen.