Wat gebeurt er met de erfenis als er geen nabestaanden bekend zijn

zondag 18 oktober 2026

Een erfenis gaat niet automatisch naar de Staat als er geen familie bekend is. Wie pas jaren later ontdekt erfgenaam te zijn, kan soms alsnog aanspraak maken op het achtergebleven geld.

De Telegraaf schreef onlangs over de ongeveer 3.500 meldingen van vermoedelijk onbeheerde nalatenschappen die jaarlijks binnenkomen. Dat betekent niet dat er geen erfgenamen zijn, maar dat zij bijvoorbeeld nog niet zijn gevonden. Aanleiding voor de redactie van Uitvaartbranche.nl om uit te zoeken wat er met zo’n erfenis gebeurt en welke rechten familieleden hebben als zij zich pas jaren later melden.

Geen nabestaanden, toch erfgenamen

Nabestaanden en erfgenamen zijn niet hetzelfde. Een goede vriend kan betrokken zijn bij het overlijden, zonder recht te hebben op de erfenis. Een familielid met wie jarenlang geen contact bestond, kan juist wel erfgenaam zijn.

Een testament bepaalt wie erft, voor zover de overledene dat daarin heeft geregeld. Zonder testament geldt de wettelijke erfopvolging. Eerst komen de echtgenoot of geregistreerde partner en de kinderen in aanmerking. Daarna kunnen andere familieleden volgen.

Bij een eerder overleden familielid kunnen diens afstammelingen soms de plaats innemen. Alleen familie zijn, is daarom onvoldoende om vast te stellen wie welk deel krijgt.

Onderzoek naar familie

Als niemand de afwikkeling oppakt, kan de nalatenschap worden aangemeld bij het Rijksvastgoedbedrijf. Deze overheidsdienst onderzoekt welke bezittingen achterblijven en wie de erfgenamen zijn.

Daarvoor worden onder meer het boedelregister, het Centraal Testamentenregister en bevolkingsgegevens geraadpleegd. Zo nodig volgt aanvullend familieonderzoek.

Worden erfgenamen gevonden, dan kan een notaris de verdere afhandeling verzorgen. Die stelt vast wie recht hebben op de erfenis en hoe deze moet worden verdeeld. Het eerst gevonden familielid krijgt dus niet vanzelfsprekend alles.

Bezittingen verkopen en geld bewaren

Blijven erfgenamen onbekend, dan kunnen bezittingen worden verkocht. Onderzoeks- en afwikkelingskosten worden op de nalatenschap in mindering gebracht. Het resterende geld kan naar de consignatiekas van het ministerie van Financiën.

Deze voorziening bewaart geld voor rechthebbenden die zich mogelijk later melden. Ook bij een nalatenschap die te klein is voor een volledige afwikkeling, kan geld daar terechtkomen.

Voor bepaalde persoonlijke voorwerpen bestaat een afzonderlijk bewaarbeleid van twintig jaar. Dat betekent niet dat een complete inboedel wordt opgeslagen. Een woning blijft dus niet jarenlang onaangeroerd beschikbaar voor eventuele familie.

Later alsnog aanspraak maken

Wie pas jaren na een overlijden ontdekt erfgenaam te zijn, kan nog aanspraak maken op beschikbaar geld. Geld in de consignatiekas kan tot twintig jaar na de storting worden opgeëist. De termijn begint dus niet automatisch op de overlijdensdatum.

Een voorbeeld: iemand overlijdt in 2020, waarna het resterende geld in 2022 in de consignatiekas wordt gestort. De twintigjaarstermijn loopt dan tot 2042, niet tot 2040. Wie zich binnen die termijn meldt, moet wel aantonen recht te hebben op het geld.

Via het online zoekformulier van de consignatiekas kunnen belangstellenden zoeken op bijvoorbeeld de naam van de overledene. Een vermelding betekent dat er mogelijk een tegoed is, maar bewijst nog niet dat de zoeker daarop recht heeft.

Bewijsstukken zijn nodig

Een claim moet worden onderbouwd met documenten. Denk aan een legitimatiebewijs en een verklaring van erfrecht of testament waaruit het recht op uitbetaling volgt. Bij meerdere erfgenamen moet ook duidelijk zijn welk aandeel iemand toekomt.

Voor het beheer door de consignatiekas worden geen kosten gerekend. Eerdere afwikkelingskosten kunnen het bedrag wel hebben verlaagd. Ook kunnen notariskosten ontstaan voor het aantonen van het erfrecht.

Wanneer krijgt de Staat het geld?

Als twintig jaar geen aanspraak wordt gemaakt op geld in de consignatiekas, vervalt het aan de Staat. Er bestaan ook situaties waarin een nalatenschap na twintig jaar zonder aanspraak rechtstreeks aan de Staat toekomt, zonder voorafgaande storting.

Wie vermoedt erfgenaam te zijn, moet daarom achterhalen wie de nalatenschap heeft behandeld en of geld in bewaring staat. Daarbij zijn de afhandeling en de stortingsdatum belangrijker dan alleen de overlijdensdatum. Het moment waarop iemand van het overlijden hoort, laat de termijn namelijk niet opnieuw beginnen.

Belangrijkste conclusies erfenis zonder erfgenamen

• Geen bekende nabestaanden betekent niet dat er geen erfgenamen zijn.


• Ook jaren na een overlijden kan een erfgenaam nog aanspraak maken op beschikbaar geld.


• Geld in de consignatiekas kent een verjaringstermijn van twintig jaar vanaf de consignatie.


• Een erfgenaam moet zijn recht op uitbetaling met documenten aantonen.


• Onderzoeks- en afwikkelingskosten kunnen de erfenis verlagen.


• Een volledige inboedel wordt niet automatisch twintig jaar bewaard.


• Een late ontdekking van het overlijden laat de termijn niet opnieuw beginnen.