Spaardeposito en box 3 vrijstelling
26 januari 2026
Vraag nummer: 71248
Op uw website stelt u bij vraagnummer 66252 (maart 2023) dat een spaardeposito voor de uitvaart is vrijgesteld voor in box 3 tot een bedrag van 7913 euro (jaar 2023, in 2025 is dat maximumbedrag 8769 euro).
Uitvaartondernemingen als Dela en Monuta vermelden op hun websites echter dat die vrijstelling niet geldt voor een spaardeposito. Monuta: "De hoogte van het bedrag in het Monuta Uitvaartfonds valt in box 3 (inkomen uit sparen en beleggen). Dit betekent dat je dit bedrag samen met jouw vermogen uit spaar- en beleggingsrekeningen opgeeft in jouw belastingaangifte."
Bij navraag heeft Monuta het volgende aan mij gemaild:
"Per 31 december 2008 zijn stortingen voor een deposito niet meer aftrekbaar als buitengewone uitgave (ook premies voor een uitvaartverzekering in natura niet meer). Tot deze datum waren onder voorwaarden deze stortingen aftrekbaar. Na deze wijziging is bij lokale belastinginspecteurs weleens discussie ontstaan over de aftrekbaarheid van de stortingen. In 2012 kwamen steeds meer vragen naar boven over de behandeling van depositobedragen.
…
Begin 2013 is na overleg met de belastingdienst het ons duidelijk geworden dat de vrijstelling in Box 3 niet geldt voor depositofondsen. Bij het Depositofonds is geen sprake van een verzekering die recht geeft op prestaties in natura ter verzorging van de uitvaart, maar van een spaarproduct.
Een uitleg van artikel 5.10 IB houdt in dat de vrijstelling voor de deposanten niet van toepassing is aangezien het depositofonds (spaarproduct) geen verzekeringsproduct is en ook dat Monuta geen financiële onderneming (lees: geen bankvergunning heeft) is volgens de regels. Dit ondanks het feit dat het vermogen niet direct opeisbaar is, is dat geen criterium voor de bepaling van de waarde van een dergelijk vermogensrecht. Er is een waarde in het economisch verkeer aan het vermogensrecht toe te kennen en daarmee behoort het tot box 3."
Dat komt erop neer dat een spaardeposito niet valt onder de definitie van een "kapitaalverzekering" (geen verzekeringsproduct is) die in artikel 5.10 Wet inkomstenbelasting wordt genoemd, en de vrijstelling in dat artikel dus niet van toepassing is op een spaardeposito.
Kunt u aangeven waarom u stelt dat de vrijstelling ook voor een spaardeposito geldt?
Alvast bedankt!
Antwoord:
Geachte heer,
Zoals u de vraag en mijn antwoord van 9 maart 2023 samenvat, kan dat verwarring scheppen. Ik formuleer het liever anders.
Ik kreeg in 2023 de vraag of een spaardepot voor een begrafenis moest worden opgegeven in box 3, dan wel of het bedrag onder de algemene vrijstelling zou vallen.
Ik ben er van uit gegaan dat de vraagsteller nog een oud deposito (van voor 2009) had, dat aan de voorwaarden van de vrijstelling voldeed.
Ik heb niet nagevraagd of die veronderstelling klopte. Ik ben alleen ingegaan op het precieze bedrag van de vrijstelling. Elk jaar verandert dat bedrag.
Als ik zou moeten vragen of het depot aan de eisen van vrijstelling zou voldoen, zou zich een hele correspondentie moeten ontwikkelen, die buiten de kaders van deze adviesservice zou vallen.
Ik zou voor informatie over fiscale vrijstellingen niet alleen varen op informatie op sites van uitvaartorganisaties. Mijn ervaring is dat zulke informatie vaak te ongenuanceerd is. Dela en Monuta (maar ook andere uitvaartorganisaties) hebben in het verleden - ruwweg zo'n 20 a 30 jaar geleden - nauwelijks iets gedaan met de fiscale aftrekbaarheid van hun producten. Die boden ze niet aan. Ik heb daar wel eens met leden van het management over gesproken. Het probleem was vooral dat zij geen deskundig personeel of deskundige wederverkopers hadden om mogelijke klanten correct over de fiscale gevolgen te kunnen informeren. Zij konden soms wel zeggen "Het product is fiscaal aftrekbaar" maar geen antwoord geven op vragen van klanten als "Wat betekent dat voor mij in mijn situatie?" Om mogelijke klachten over onjuiste voorlichting te voorkomen, boden ze dat gewoon niet aan, of niet bewust. Hun instelling was ook simpelweg dat hun klanten niet kwamen voor fiscaal voordeel, maar voor een uitvaart of uitvaartverzekering.
Ik ben zelf bestuurder van een uitvaartorganisatie die in het verleden, tot 2009, fiscaal aftrekbare uitvaartdeposito's heeft aangeboden. Veel van die deposito's lopen nog steeds en hoeven tot op de dag van vandaag niet te worden opgegeven in box 3 van de Inkomstenbelasting. Als het bedrag te goed rendeert en boven de grens uit dreigt te komen (van euro 8.769 in 2025), kan een deel van het geld bij voorbeeld besteed worden aan de aankoop van een graf of urnennis (maar pas te leveren op het moment van een overlijden).
Deze uitvaartorganisatie krijgt regelmatig controles van de Belastingdienst, maar de vrijstelling is geen probleem. Wij hebben de afgelopen jaren ook nooit van relaties gehoord dat zij problemen met de vrijstelling van het deposito hadden. Van de deposito's worden vaak uitvaarten betaald.
Ik denk dat de reactie van Monuta vooral haar eigen situatie en die van haar relaties weergeeft. Zij heeft het over haar eigen Depositofonds en niet over de producten van anderen.
Er zijn zo'n 15 jaar geleden wel discussies geweest om mensen de gelegenheid te geven om speciale geblokkeerde spaarrekeningen aan te bieden, waar men binnen een vrijstelling kon sparen voor uitvaartkosten. Dat was vooral een politieke discussie. Ik meen me te herinneren dat het zelfs mogelijk was om uit te gaan voeren, maar dat er geen enkele bank was die een dergelijk product aan wilde bieden. Het rendement voor de banken was te klein en de administratieve rompslomp te groot.
Ik herinner me ook een jaar of 10 geleden een discussie te hebben gehad met een belastinginspecteur over de vrijstelling van uitvaartdeposito's en kapitaalverzekeringen in Box 3. Wij waren het er meteen over eens dat uitvaartdeposito's die aan de dezelfde voorwaarden voldeden, gelijk konden worden gesteld aan kapitaalverzekeringen als bedoeld in artikel 5.10. In dat artikel gaat het ook om uitkeringen bij ziekte en ongeval e.d.. Dat zijn omstandigheden die niet voorzienbaar zijn. Dat heeft een heel andere karakter dan een overlijden dat wel voorzienbaar is; sterker, het is onontkoombaar. Daarom zouden voor uitvaarten deposito's ook wel logisch zijn, logischer dan verzekeringen.
De kern van de aftrekbaarheid is niet het kenmerk dat het een verzekeringsproduct was.
Maar goed, dat alles is lang geleden. Ik weet niet meer precies wat de voorwaarden van die deposito's waren; ik heb ze nu niet bij de hand.
Ik herinner me dat die belastinginspecteur mij na dat gesprek ook nog documentatie heeft gezonden. Ik zal het wel bewaard hebben, maar dat ligt niet onder handbereik.
Inderdaad is het zo dat een 'gewoon' spaardeposito bij een bank anno 2026 geen bijzonder vrijstelling heeft.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
TIP
Nieuwe site voor mensen die zelf de regie over hun overlijden in handen willen hebben:
www.exit.nl. Met:
- documenten voor medische beslissingen: euthanasieverklaring, volmacht, behandelverbod etc.;
- uitvaartwensen vastleggen;
- een eenvoudige crematie regelen.
TIP
Een uitvaart zoals u dat wilt, zonder compromisssen. Regel hier uw uw exclusieve begrafenis of crematie.
TIP
Bezoek ook eens de video-adviesrubriek: Infotheek - reportages – kijkersvragen - juridische vragen en antwoorden.
Zoals over de aankoop en het behoud van een graf voor eeuwig:
Zoals: Wie is verantwoordelijk voor de kosten van de uitvaart?
TIP
Melden van overlijden. Landelijk gratis meldnummer overlijden: 0800-783 73 43.
TIP
Regel hier uw begrafenis of crematie.
TIP
www.urnenwinkel.nl. De mooiste collectie urnen voor de beste prijs.
