Grafmonument niet-rechthebbende zonder stoffelijk overschot
6 november 2019
Vraag nummer: 59153
Beste mr. Van der Putten,
is het wettelijk toegestaan een grafmonument op een begraafplaats te plaatsen (met akkoord van de begraafplaats zelf) voor een overledene wanneer dit niet door de rechthebbende aangevraagd wordt, maar er ook geen stoffelijk overschot bij betrokken is? Dus, in essentie, waar het alleen een monument met daarop de naam van de overledene betreft, zonder daadwerkelijk een graf eronder?
Alvast bedankt,
Mvg,
Robin
Antwoord:
Geachte heer of mevrouw,
Het cruciale element om deze vraag te kunnen beantwoorden, noemt u helaas niet. Namelijk: wordt de steen geplaatst op een particulier graf en stemt de rechthebbende van dat particuliere graf hiermee in?
Als er een rechthebbende is, die hier niet mee instemt, is de plaatsing niet toegestaan.
Of in een particulier graf wel of niet of nog niet iemand begraven is, doet niets af aan het grafrecht en de zeggenschap van de rechthebbende.
Als het om een particulier graf gaat, waar nog (wel) grafrechten op rusten maar waar geen rechthebbende (meer) van (bekend) is, mag ook geen monument geplaatst worden. Dan moeten eerst de grafrechten vervallen worden verklaard (als dat juridisch kan; dat is niet altijd het geval). Anders kan het graf elke dag door nabestaanden worden opgeëist en kunnen zij het monument verwijderen.
Een grafrecht is een zogenaamd 'zakelijk gebruiksrecht', dat ook bestaat en blijft bestaan als er (soms tijdelijk) geen rechthebbende (meer) is. Dat moet de begraafplaatshouder respecteren.
Over dit soort details regelt de wet niets. Want dit is een afgeleide van de hoofdregel dat een rechthebbende zeggenschap heeft over een particulier graf met een uitsluitend recht. Dat een rechthebbende zeggenschap heeft staat ook niet met zoveel woorden in de wet, maar blijkt uit de beheersverordening of het reglement van een begraafplaats, de bestaande juridische praktijk, rechterlijke uitspraken en de rechtsgeleerde literatuur.
Een begraafplaats moet altijd toestemming geven voor de plaatsing van een monument. Vaak in de vorm van een vergunning.
Het is zeker toegestaan om een grafmonument te plaatsen op een graf waar niemand begraven is.
Het is ook toegestaan om een grafmonument te plaatsen op een andere plek dan een graf.
Het is toegestaan om iemand te begraven in een graf zonder grafmonument.
Tot slot: ik heb even op de site van uw firma gekeken, om te kijken of ik een aanleiding of toelichting voor uw vraag kon zien. Nee. Maar ik wil u graag complimenteren met de helderheid van de site en de sympathieke presentatie van het bedrijf.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
