Wordt erfgenaam automatisch rechthebbende?
11 januari 2008
Vraag nummer: 5114 (oude nummer: 10089)
Als een rechthebbende komt te overlijden v.e. fam. huurgraf, wordt dan zijn erfgenaam automatisch rechthebbende van de fam.huurgraf?
of moet de rechth. dit bij zijn leven al geregeld hebben?
Antwoord:
Geachte mevrouw,
Een erfgenaam wordt niet automatisch rechthebbende van een eigen familiegraf als de rechthebbende is overleden. De houder van een begraafplaats moet namelijk iemand ook als volgende rechthebbende accepteren.
Voor deze regeling is een aantal redenen.
De meeste begraafplaatsen hebben in hun beheersverordening of beheersreglement staan dat het grafrecht alleen kan worden overgeschreven op naam van een beperkte kring van mensen, namelijk bloed- en aanverwanten, vaak tot de derde graad. Een erfgenaam hoeft geen bloed- of aanverwant tot de derde graad te zijn. In die verordeningen en reglementen staat gewoonlijk ook wel dat anderen, eventueel ook een rechtpersoon zoals een stichting, het grafrecht kunnen krijgen, als daar een goede reden voor is, maar dat zal dan moeten worden aangetoond of beargumenteerd.
Voorts is het zo dat er meestal meerdere erfgenamen zijn, terwijl een begraafplaats altijd maar één rechthebbende wenst te accepteren. Met twee of meer, zo is de ervaring van het verleden, kwam er te vaak onderlinge onenigheid voor. De bekende nachtmerrie van begraafplaatsen is dat beide ouders rechthebbende zijn van het graf van een kind en dan gaan scheiden. Wat er dan gebeurt, daar kan men boeken over schrijven.
Wanneer iemand overlijdt, treden zijn erfgenamen van rechtswege onmiddellijk in zijn plaats. Dezelfde seconde. Maar niet voor wat betreft grafrechten. Want begraafplaatsen willen niet dat een groep mensen verantwoordelijk is voor een graf en men wil simpelweg ook weten wíe de rechthebbende is. Dat zou een begraafplaats niet weten als een erfgenaam automatisch rechthebbende zou zijn, maar zou nalaten om te melden dat de rechthebbende overleden is en dat hij/zij de opvolger is. De regelingen van begraafplaatshouders zitten daarom zo in elkaar, dat het grafrecht niet stilzwijgend kan overgaan van de ene naar de andere persoon, maar dat zij dat moeten accepteren en bevestigen.
Een rechthebbende kan inderdaad al bij leven regelen wie zijn opvolger als rechthebbende wordt. Dat kan, door het graf al bij leven over te laten schrijven. Maar het kan niet door in een brief te schrijven "Als ik dood ben, volgt Jan mij op". Zo'n brief verliest na het overlijden alle rechtskracht. Wat wel rechtskracht heeft is, dat het in een testament staat. Het testament is - afgezien van een codicil (maar dat geldt alleen voor een beperkt aantal zaken) - het enige document waarbij iemand iets na zijn dood kan regelen.
Het is vaak niet onverstandig en praktisch om al bij leven een graf over te laten schrijven op naam van iemand aan wie men het graf wil toevertrouwen.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
