Herbegraven (en eigen termijn van grafrust van begraafplaats)
23 juli 2020
Vraag nummer: 61249
Geachte heer van der Putten,
Wij zijn aan het onderzoeken of we het lichaam van onze overleden zoon kunnen/mogen herbegraven. Ik lees overal van grafrust van 10 jaar. Mag een burgerlijke gemeente - in dit geval Katwijk - in afwijking van die 10 jaar - zelf bepalen dat de grafrust in Katwijk 15 jaar is?
Met vriendelijke groeten, Fred Wijnhorst
Antwoord:
Geachte heer,
Er is een wettelijke termijn van grafrust van 10 jaar. Dat is een harde termijn waarbinnen een graf niet geruimd mag worden. Maar dat is geen harde termijn waarbinnen geen opgraving en herbegraving zou mogen plaatsvinden. Dat mag namelijk ook binnen die termijn. Het is alleen landelijk beleid dat burgemeesters, die vergunning moeten verlenen, erg terughoudend zijn om toestemming te geven voor een opgraving binnen die termijn.
Een begraafplaatshouder kan een eigen termijn van grafrust hanteren, mits die niet korter is dan 10 jaar. Ik ken voorbeelden van 15 en 20 jaar. Dat houdt in dat de begraafplaats niet binnen die termijn graven ruimt. Ik weet dat de Stichting Beheer Begraafplaatsen van de Hervormde Gemeente te Katwijk aan Zee een termijn van 15 jaar hanteert. Dat kan verschillende redenen hebben: principiële en ethische (men vindt een kortere termijn niet gewenst) of technische (de ontbinding van lijken is relatief traag en binnen 10 jaar soms niet voltooid).
Echter, de burgemeester heeft niets met de eigen ruimingstermijn van de begraafplaats te maken. Want de burgemeester heeft nooit iets met ruimingen te maken. Ruimen is een eigen bevoegdheid van de begraafplaatshouder (binnen de kaders van de wet, uiteraard). De burgemeester heeft geen bevoegdheid tot ruiming en kan geen ontheffing van een termijn verlenen of zoiets.
Ruiming is iets anders dan opgraving. Voor ruiming geldt een wettelijke termijn van 10 jaar waarbinnen dat verboden is. Voor opgraving geldt dat niet. Bij opgravingen geldt de overweging dat het onwenselijk is om half ontbonden lichamen te verplaatsen.
De houder van de begraafplaats hoeft voor een opgraving nooit toestemming te geven. Als er een vergunning van de burgemeester is, moet de begraafplaats altijd medewerking verlenen. Er zijn (bijvoorbeeld Joodse) begraafplaatshouders die principieel nooit aan een opgraving willen meewerken, maar dat zullen ze toch moeten. Daar is jurisprudentie over. Maar dat speelt in Katwijk niet.
Het kan wel zijn dat de burgemeester bij de begraafplaats informeert wat de te verwachten situatie is bij het openen van het graf. Stel dat de termijn van 15 jaar niet principieel is, maar technisch, dan kan het zijn dat de burgemeester daar rekening mee houdt. Maar de meeste burgemeesters vragen daar niet naar.
Relevant kan ook nog zijn hoe oud uw zoon op het moment van overlijden was. De ontbinding van het stoffelijk overschot van een kind gaat in de regel sneller dan van een volwassene. Ook de diepte van begraven kan een rol spelen. En of in een kelder of in het zand begraven is.
U kunt bij de gemeente vergunning vragen door een brief met de motivering van de wens van herbegraven aan de burgemeester te sturen.
Zie de honderden eerdere vragen en antwoorden over opgraven en herbegraven in de subrubriek 'Opgraven en herbegraven (of cremeren)'.
Zie over opgraven en (herbegraven of) cremeren ook:
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
