Leges werkzaamheden gemeentelijke uitvaart
13 augustus 2026
Vraag nummer: 72056
Beste heer Van der Putten,
Ik ben werkzaam bij een gemeente op afdeling Burgerzaken. Steeds vaker komt een inwoner te overlijden en zijn er geen nabestaanden/erfgenamen die opdracht tot de lijkbezorging willen of kunnen geven. De gemeente is in deze gevallen verantwoordelijk van het regelen van de uitvaart. Omdat het in vele gevallen complexe situaties betreffen, zijn collega's vaak vele uren per dossier bezig met het regelen en afhandelen van de uitvaart. Wij vragen ons af of het mogelijk, en gebruikelijk, is om leges in rekening te brengen voor de werkzaamheden. M.i. kunnen we een uurtarief opnemen in de legesverordening en de werkzaamheden verhalen op de erfgenamen/onderhoudsplichtigen, maar zeker weten doe ik het niet. Kunt u ons verder helpen? Alvast vriendelijk bedankt voor het meedenken!
Antwoord:
Geachte mevrouw,
Jazeker is het mogelijk om voor het regelen van een uitvaart leges in rekening te brengen. Het is een vast onderdeel van de cursussen die ik een paar keer per jaar over 'uitvaarten door de gemeente' geef.
Ik geef de cursussen soms centraal in het land, waar men op kan inschrijven. Maar ik geef ze soms ook bij gemeenten 'thuis'. Dat kan overal in het land. Vorig jaar was ik in Den Helder en Peel en Maas, het jaar ervoor in Brunssum, Hoorn en Terneuzen en daarvoor ook in Almelo. U ziet, zo kom je nog eens ergens. In sommige gemeenten maakt men een afspraak met een of meer buurgemeenten om een wat grotere groep te vormen en kosten te delen.
Men kan alleen kosten/leges in rekening brengen als de gemeente ook daadwerkelijk de uitvaart moet regelen. Dat een gemeente eerst onderzoekt of er nabestaanden zijn die de uitvaart willen en kunnen regelen, is een fase waarvan de kosten voor rekening van de gemeente zelf komen. Die werkzaamheden worden geacht gedekt te worden door de algemene uitkering van het gemeentefonds.
Het is overigens maar de vraag of de gemeente wel verantwoordelijk is voor de lijkbezorging van een inwoner, zoals u aangeeft. Dat is niet altijd het geval. Het gaat niet om inwoners, maar om overledenen die in de gemeente verblijven als niemand de nodige actie onderneemt. Denk aan ziekenhuizen, hospices en mortuaria met een regionale of landelijke functie.
Een gemeente mag de uitvaart alleen regelen als zij niet eerst onderzocht heeft of er nabestaanden zijn die dat kunnen en willen. Dan hoeft het niet alleen te gaan om een partner en kinderen, maar ook om broers en zussen of neven en nichten.
De wet geeft aan dat de kosten die de gemeente maakt, kunnen worden verhaald op de nalatenschap en vervolgens op erfgenamen en onderhoudsplichtigen.
Overigens zijn er partijen in Nederland die de kosten van transport van een overledene en het verblijf in een mortuarium al meteen bij een gemeente in rekening brengen, zonder dat de gemeente formeel in actie is gekomen en hoeft te komen. Dergelijke kosten hoeft een gemeente niet te betalen! Ik waarschuw maar.
Meer algemeen is het vaak de vraag wat de verantwoordelijkheid van de gemeente is en hoe ver je mag en moet gaan.
Enkele tientallen gemeenten hebben beleidsregels vastgesteld, maar ze zijn vaak eenzijdig gericht op de situatie dat er geen geld is. Men houdt bijna nooit rekening met de situatie dat er wel geld is, maar dat er geen nabestaanden (meer) zijn die e.e.a. kunnen regelen. Ook is het instrument 'beleidsregel' vaak niet geschikt voor dit soort situaties.
Zie de subrubriek 'Uitvaart door gemeente; vragen van nabestaanden of publiek' en natuurlijk ook de rubriek 'Uitvaart door gemeente; vragen van gemeenten'.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
