As meegeven aan niet-rechthebbende broer
16 september 2026
Vraag nummer: 72199
Er is een nis met twee asbussen. Termijn is verlopen en rechthebbende heeft aangeven niet te willen verlengen en dat de as verstrooid mag worden op de begraafplaats. Broer van rechthebbende wil echter de asbussen mee naar huisnemen. Moeten wij nu verstrooien omdat de rechthebbende dit heeft aangeven in een brief of mag de as aan de broer meegegeven worden
Antwoord:
Geachte heer,
Eigenlijk kan ik deze vraag niet goed beantwoorden, omdat ik gegevens mis. Namelijk uw correspondentie met de rechthebbende.
Ik heb de beheersverordening van uw begraafplaats en de nadere uitvoeringsregels bekeken en geen vaste werkwijze gezien over hoe uw gemeente omgaat met de ruiming van urnennissen en urnengraven. Dat hoeft ook niet in de verordening of in de uitvoeringsregels te staan, want de wet geeft al een regel: het ruimen van een asbus geschiedt door het verstrooien van de as (artikel 66 Wlb).
Maar de vraag is ook welke verwachting u hebt gewekt bij de (voormalige) rechthebbende van de nis. Waarschijnlijk hebt u hem of haar aangeboden om de gebruiksrechten te verlengen en verteld dat als dat niet zou gebeuren, de as aan hem of haar zou kunnen worden afgeven, of zou kunnen worden verstrooid. Als hij dan gekozen heeft voor verstrooiing, bij wijze van ruiming, dat zie ik dat als een akkoord met ruiming en een duidelijke niet-keuze voor verlenging of het ophalen van de asbussen of een andere bestemming.
Als de rechthebbende zou kiezen voor verstrooiing als een optie waarvoor hij of zij extra zou moeten betalen, dan ligt de zaak anders. Dan is het geen ruiming, maar een opdracht voor een andere bestemming van de as.
Als het gaat om ruiming die door de gemeente wordt uitgevoerd, dan is de gemeente ook vrij om een andere bestemming aan de as te geven. Een belangrijk punt bij alle vormen van lijkbezorging is dat een graf of as in beginsel zo lang mogelijk moet kunnen blijven bestaan, zolang er mensen zijn die daar behoefte aan hebben. Dat blijkt ook altijd uit rechtszaken die gaan over de keuze tussen het bewaren van as of het verstrooien van as: een rechter kiest dan altijd voor bewaren, met de idee dat later altijd nog verstrooid kan (en zal) worden. Tenzij de verstrooiing een eigen wens van de overledene(n) was, wat in dit geval blijkbaar niet zo was, omdat de asbussen in een nis werden bewaard.
Als de ruiming geen bewuste betaalde nieuwe bestemming van de as was, kan de gemeente de asbussen aan de broer geven, die ze dan thuis kan bewaren.
De gemeente is niet verplicht om de as te ruimen, als zij een andere zinvolle(re) bestemming ziet.
Voor de volledigheid merk ik op dat deze nieuwe wending in de geschiedenis van de as ook moet worden aangetekend in het register van de begraafplaats (ofwel in de gewone administratie, maar dan als gegeven dat openbaar is, waar iedereen desgevraagd informatie over kan krijgen). Dat de as is meegegeven aan de broer dient volgens artikel 10 tweede lid, aanhef en onderdeel e, van het Besluit (niet de Wet) op de lijkbezorging in het openbare register te worden genoteerd. Dan gaat het om de datum en de naam en het adres van de persoon aan wie de asbussen ter beschikking zijn gesteld.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
