Lijkwade en lijkvocht
16 januari 2026
Vraag nummer: 71198
Goedemiddag mr van der Putten,
Ik ben bezig met mn eigen lijkwade te maken en leest hier indd over het lijkvocht. Graag wil ik in de natuur begraven worden dus geen kist maar een opbaarplank. Wat kan ik dan het beste gebruiken tussen de lijkwade en de plank. ik ga er wel matje van schapenwol onder doen.
Bij voorbaat heel erg bedankt,
Groet
XX
Antwoord:
Geachte mevrouw,
Even vooraf: als u in de natuur begraven wilt worden, is het niet zo dat een kist verboden is. Een opbaarplank is alleen nodig om een overledene te vervoeren. Elegant te vervoeren, moet ik eigenlijk schrijven.
Lijkstijfheid begint een paar uur na het overlijden, maar neemt na 1 of 2 dagen weer af en is na 3 of 4 dagen verdwenen. Hoe snel of langzaam dat gaat, hangt af van de temperatuur van de omgeving.
Mijn zorg hier is dat als een lichaam na 3 dagen in een graf zou willen leggen, het lichaam slap is en het er erg weinig piëteitsvol uit zou zien, als je het lichaam dan in het graf 'gooit'. Ook het invoeren van een lichaam in een crematieoven zou zonder kist of plank erg moeilijk zijn. Ook het dragen van het lichaam naar de oven of het graf zou niet makkelijk gaan en er weinig respectvol uitzien.
Technisch gezien zou het begraven van een lichaam in een kist de voorkeur verdienen, omdat zich zuurstof in de kist bevindt. Die zuurstof helpt de vertering van het lichaam (vanuit het maagdarmkanaal) op gang te brengen. Als een kist na een paar maanden begint in te zakken heeft die toch bijgedragen aan een goede start.
Bij een lijkwade, waarbij het lichaam snel met aarde wordt omsloten, gaat dat minder snel en makkelijk. Maar je moet er dan wel voor waken dat je geen andere materialen om het lichaam sluit, die de vertering belemmeren. Dat zou het geval kunnen zijn, als je materialen gebruikt die de neiging hebben vocht vast te houden.
Ik weet niet of schapenwol een goede optie is. Ik herinner me een verhaal over de verplaatsing van graven op een kloosterbegraafplaats, waar alle overledenen wollen habijten droegen. Welnu, zij waren heel slecht verteerd, omdat de wollen habijten vocht hadden vastgehouden. En iedere regenbui zorgde weer voor aanvulling van dat vocht. Zo'n effect willen we niet.
Ik ken ook verhalen over de ruiming van graven, waar de rug en billen van de overledene niet verteerd waren omdat ze vochtig badje lagen.
Ik denk dat u de uitvoering het beste kunt bespreken met mensen die professioneel lijkwades maken en met uitvaartverzorgers die ze in het praktijk kennen. Ik neig te denken dat je overledene niet in een lijkwade zou moeten opbaren, maar pas in de lijkwade zou moeten wikkelen vlak voor het vervoer naar de begraafplaats of het crematorium. Dan heb je weinig middelen nodig om vocht op te vangen. Althans qua gebruiksduur.
Maar ik ben geen uitvaartverzorger en hoor alleen soms de verhalen over de gevallen waarin het niet helemaal goed is gegaan.
Vraag advies aan echte ervaringsdeskundigen. Waarschijnlijk hebben zij betere oplossingen.
Ik heb uw naam onder uw vraag verwijderd in verband met uw privacy.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
TIP
Nieuwe site voor mensen die zelf de regie over hun overlijden in handen willen hebben:
www.exit.nl. Met:
- documenten voor medische beslissingen: euthanasieverklaring, volmacht, behandelverbod etc.;
- uitvaartwensen vastleggen;
- een eenvoudige crematie regelen.
TIP
Een uitvaart zoals u dat wilt, zonder compromisssen. Regel hier uw uw exclusieve begrafenis of crematie.
TIP
Bezoek ook eens de video-adviesrubriek: Infotheek - reportages – kijkersvragen - juridische vragen en antwoorden.
Zoals over de aankoop en het behoud van een graf voor eeuwig:
Zoals: Wie is verantwoordelijk voor de kosten van de uitvaart?
TIP
Melden van overlijden. Landelijk gratis meldnummer overlijden: 0800-783 73 43.
TIP
Regel hier uw begrafenis of crematie.
TIP
www.urnenwinkel.nl. De mooiste collectie urnen voor de beste prijs.
