Rechten op geruimd graf met botten?
3 juli 2026
Vraag nummer: 71894
Goedendag,
Een manier van ruimen is het skelet verdiepen.
Er was afstand gedaan door rechthebbende. Graf is weer uitgegeven aan andere familie
Kan een ander familielid van geruimd graf later (al is het een jaar later) alsnog graf opeisen omdat in feite de botten er nog liggen?
Hartelijke groet Frans
Antwoord:
Geachte heer,
Een leuke vraag!
Het dieper in een graf leggen van een skelet, onder het niveau waarop kisten kunnen worden bijgezet, is inderdaad een manier van ruimen van het graf. Op begraafplaatsen met veel eigen of particuliere graven is het eeuwenlang de meest gebruikelijke manier van ruimen van graven geweest. En nog steeds.
Als het geruimde graf weer werd uitgegeven aan een andere familie, kon en kan het dus heel goed zijn dat heel diep in het graf nog stoffelijke resten van mensen van andere families liggen.
Dat er nog stoffelijke resten liggen, is geen geldige reden voor familieleden van die eerste familie (de familie van de botten, om het maar simpel te zeggen) om het graf op te kunnen eisen.
Ik kan ook wel uitleggen waarom dat zo is. Als stoffelijke resten geruimd zijn, heeft niemand recht op de resten. Of ze ergens in een grote knekelput liggen, dan wel dat bekend is dat ze diep onder in een bepaald graf liggen, maakt geen verschil. Ook als iemand net overleden is, heeft niemand 'recht' op de overledene. Maar heeft bij een overlijden geen recht, maar wel een plicht. Namelijk de plicht om de uitvaart en de lijkbezorging uit te voeren volgens de wens van de overledene.
Maar ook als het graf nog niet geruimd zou zijn en de botten nog gewoon op de 'begraaflaag' van het graf zouden liggen, zou een ander familielid ze ook niet kunnen opeisen. Dan is het alleen de rechthebbende van het graf - of een ander familielid met toestemming van die rechthebbende - die de stoffelijke resten kan laten opgraven. En alleen voor een herbegraving elders of voor een crematie. Maar niet 'zomaar'; er moet altijd een duidelijk doel zijn, in overeenstemming met de regels van de wet.
Wat wel nog zou kunnen, als de grafrechten verlopen zijn maar het graf nog niet aan een andere familie uitgegeven is, is dat een familielid om een opgraving zou kunnen vragen. Maar alleen voor een herbegraving elders of voor een crematie. En voor elke opgraving en andere bestemming is altijd een vergunning van de burgemeester nodig.
Een opgraving uit een graf waar iemand anders rechthebbende van is, is - zonder diens toestemming en een vergunning van de burgemeester - nooit mogelijk. Dat is wettelijk uitgesloten.
Ik denk dat als er wel een recht zou bestaan om een graf op te eisen omdat er diep onderin dat graf resten van familieleden liggen, op oude begraafplaatsen meer dan de helft van de oude graven opgeëist zouden kunnen worden. Dat is niet realistisch.
Er zouden ook enorme kosten mee gemoeid zijn voor degene die het graf opeist. Niet alleen kosten voor nieuw te vestigen grafrechten en een nieuw monument e.d., maar ook het betalen van een schadevergoeding aan de 'nieuwe' familie, die geheel terecht en legaal het graf in gebruik heeft genomen en dan nu haar overledene zou moeten laten opgraven om ze in een ander graf zonder 'claims' te laten begraven. Nog los van het probleem dat burgemeesters gewoonlijk geen vergunning voor een opgraving geven binnen de wettelijke grafrusttermijn van 10 jaar. Alleen bij heel hoge uitzondering, maar dat is hier niet aan de orde. Gemeenten zullen redeneren dat de familie gewoon het graf niet had moeten opgeven maar zelf tijdig de rechten had moeten verlengen.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
