Eeuwig kindergraf beloofd (IJsselhof Gouda)
12 augustus 2026
Vraag nummer: 72054
In het nieuws las ik dat kindergraven in Gouda geruimd gaan worden, terwijl in het verleden aan ouders beloofd was dat kindergraven nooit geruimd worden.
Wij hebben zelf in 1998 een kind verloren, dat begraven is in Xxxxxxxxx. Dat graf ligt er nog altijd, maar moeten wij ons ook ongerust maken?
Ad en Diny
Antwoord:
Geachte heer en mevrouw,
Ik heb de berichten over de kindergraven op de IJsselhof in Gouda ook gelezen en er toevallig gisteren met een collega-jurist uitgebreid over gesproken. Dus ik heb het verhaal nog vers in het hoofd.
Ik heb begrepen dat het gaat om mondelinge toezeggingen van personeel van de IJsselhof. In het nieuws was onduidelijk wanneer die graven zijn uitgegeven.
Juridisch is het heel eenvoudig. Medewerkers van een gemeente kunnen mondeling geen bindende afspraken spraken. Ook een wethouder en een burgemeester kunnen dat niet. Afspraken van een gemeente moeten altijd op papier staan, getekend door een bevoegde persoon. Eenvoudige afspraken zoals "Kom volgende week maar langs" of "Straks ga ik uw aanvraag afhandelen" kunnen wel mondeling worden gemaakt. Maar niet "U krijgt die vergunning" of "U hoeft die belastingaanslag niet te betalen" en ook niet "We zullen dat graf nooit ruimen".
Er worden nooit mondelinge afspraken gemaakt over graven. Wettelijk is geregeld dat de uitgifte van graven altijd schriftelijk moet gebeuren, juist om te voorkomen dat er onduidelijkheid is over zaken hoe lang het graf blijft bestaan of hoeveel personen er begraven kunnen worden.
Ik heb het vermoeden dat de ouders van kindergraven in Gouda destijds ook een brief of een akte hebben gehad, waar in staat dat hun kind in het graf is begraven en hoe lang het graf zou bestaan.
Dit zijn zaken die geregeld worden in de beheersverordening van een gemeentelijke begraafplaats. Maar voor gewone burgers is zo'n verordening lastig te lezen, omdat je wat achtergrondkennis van de materie moet hebben. De meeste mensen hebben dat (gelukkig) niet.
Daarom hebben veel begraafplaatsen tegenwoordig belangrijke informatie op hun site staan. In de tijd van voor het bestaan van internet werden folders uitgegeven.
In mijn archief heb ik een brochure over de IJsselhof van de Afdeling plaatsoenen en begraafplaatsen van de gemeente Gouda uit januari 1993. In die brochure over de begraafplaats staat dat graven na een bepaalde periode van grafrust kunnen worden geruimd. In de wet wordt een minimum termijn van 10 jaar grafrust gehanteerd, maar Gouda hanteert op de IJsselhof 15 jaar.
Er staat nergens dat afwijkende afspraken kunnen worden gemaakt over kindergraven.
Ik heb ook de formele verordeningen en tarieflijsten van de gemeente nagekeken. Er konden eigen (particuliere) kindergraven worden aangeschaft voor een termijn van 20 jaar, die telkens met 10 jaar verlengd konden en kunnen worden. Er waren ook algemene kindergraven; daar rustten geen grafrechten op; die konden na 15 jaar geruimd worden. Als er geen rechten zijn, kunnen ze ook niet verlengd worden.
De exploitatie van de IJsselhof is door de gemeente overgedaan naar uitvaartonderneming Yarden, die daar een crematorium ging exploiteren. Ik denk dat dat in 1997 of 1998 was. Yarden is een paar jaar geleden failliet gegaan, waarna DELA door de toezichthouder, DNB, gepusht werd om de boedel van Yarden (deels) over te nemen.
Dat DELA nu inventariseert welke kindergraven er precies zijn, of er nog nabestaanden bekend en geadministreerd zijn en of er nog behoefte bestaat aan het bestaan van die graven, is een logische zaak. De gemeente Gouda en Yarden hebben e.e.a. in het verleden blijkbaar niet duidelijk (genoeg) geadministreerd en bijgehouden.
Ik heb gezien dat 25 jaar geleden een baby of doodgeboren kind op de IJsselhof begraven kon worden voor 207,- gulden (ongeveer 93,- euro). Dat waren alle kosten voor het graf, want er hoefde geen gebruiksrechten betaald te worden.
Ik heb op tientallen commentaren op deze kwestie gezien dat mensen schade spraken over de hebzucht en het graaien van de uitvaartbranche. Maar ik denk dat je over de kosten van 93 euro, ofwel 6,20 euro per jaar voor 15 jaar, niet kunt zeggen dat mensen worden uitgebuit.
Mensen konden in 2001 in Gouda kiezen tussen een eigen/particulier graf voor 20 jaar of een algemeen graf voor 15 jaar. Een eigen kindergraf voor 20 jaar kostte 2.650 gulden (ongeveer 1.200 euro) grafrecht en 415 gulden begraven (189 euro). Een eigen kindergraf kon telkens met 10 jaar verlengd worden. Voor een algemeen graf hoefden geen grafrechten betaald te worden. Het begraven van een kind in een algemeen graf was ook veel goedkoper: 207,- gulden (ongeveer 93,- euro).
Het verschil tussen 2.650 en 415 is 3.065 gulden en 207 gulden zal veel mensen hebben doen besluiten voor een algemeen kindergraf te kiezen.
Maar later bleek het probleem waarover bij de aanschaf van een graf niet goed is nagedacht, namelijk dat een algemeen graf niet verlengd kon worden. En toen er mensen waren die het graf wel graag in stand wilden houden, is het denkbaar dat medewerkers gezegd hebben dat ze het graf toch niet zouden ruimen. Waarschijnlijk goed bedoeld uit een oogpunt van medemenselijkheid, maar gebaseerd op niets. En in strijd met de geldende regels.
Ik heb begrepen dat DELA mensen rustig de tijd geven om na te denken wat ze eventueel nog met het graf willen. De kinderen kunnen worden opgegraven en elders worden herbegraven of worden gecremeerd. Maar DELA kan ook besluiten om de grafrechten te verlengen voor het lage tarief van algemene graven. Dat is niet wettelijk verboden, wat vaak ten onrechte wordt gedacht.
Maar nu over naar uw vraag. In de gemeente Xxxxxxx zijn zowel gemeentelijke als kerkelijke begraafplaatsen. U moet ook een brief, akte of beschikking uit 1998 hebben, met gegevens over het graf. Als u zich zorgen maakt, kunt u natuurlijk met de administratie van de begraafplaats overleggen wat de situatie is en wat te zijner tijd de mogelijkheid voor verlenging is.
Er zijn steeds meer begraafplaatsen die het toestaan om algemene graven voor kinderen en voor volwassenen te verlengen.
Met vriendelijke groet,
mr W.G.H.M. van der Putten
