Toespraken

Afscheidstoespraak schrijven

Waarmee beginnen?

Voordat je begint met het schrijven van een toespraak, is het fijn om eerst een aantal dingen op een rij te zetten. Het gaat om feiten en herinneringen die de basis vormen voor jouw tekst. Hieronder vind je voorbeelden van zaken die je kunt verzamelen:

• Wat waren de hobby’s van de overledene?
• Waar was de overledene goed in?
• Was de overledene ergens fan van (bijvoorbeeld een voetbalclub of muziek)?
• Was de overledene lid van een vereniging (zoals een sportclub of buurthuis)?
• Verzamel foto’s, kaarten, brieven en e-mails die de overledene je heeft gestuurd.
• Verzamel spullen die belangrijk waren voor jou en de overledene (bijvoorbeeld een oude agenda uit jullie schooltijd of iets anders met een speciale betekenis).
• Haal eventueel informatie uit online profielen van de overledene.
• Vraag andere nabestaanden wat zij bijzonder vonden aan de overledene.
• Wat was een belangrijke gebeurtenis in het leven van de overledene?
• Bedenk wat jouw persoonlijke relatie met de overledene was.
• Had de overledene een huisdier waar hij of zij veel om gaf?
• Verzamel vaste gegevens zoals geboorte- en sterfdatum, woonplaatsen, partner en kinderen.
• Wat voor beroep had de overledene?

Kiezen van vorm en tone of voice

Voordat je echt gaat schrijven, is het goed om stil te staan bij de vorm en toon van je toespraak. Een paar tips om rekening mee te houden:

• Schrijf zoals je praat. Gebruik geen woorden die je normaal niet gebruikt.
• Kies een thema of rode draad die meerdere keren terugkomt, bijvoorbeeld een karaktereigenschap van de overledene.
• Richt je niet de hele toespraak rechtstreeks tot de overledene. Dat kan aan het begin en aan het einde, maar houd het daarbij.
• Spreek ook de aanwezigen aan.
• Maak het verhaal persoonlijk door je eigen ervaringen en gevoelens te delen.
• Gebruik liever geen standaardteksten van internet of uit boeken.
• Humor mag, zolang het past bij de overledene.
• Als je iets over jezelf vertelt, doe dat altijd in relatie tot de overledene.
• Houd het beknopt. Een afscheidstoespraak duurt meestal niet langer dan vijf minuten.
• Schrijf de volledige tekst uit en print deze in een goed leesbaar lettertype.
• Lees de tekst vooraf meerdere keren hardop. Lukt voorlezen niet zelf, dan kun je iemand anders vragen dit voor je te doen.

Het schrijven van de afscheidstoespraak

Een persoonlijke toespraak raakt vaak het meest. Tijdens het schrijven kun je rekening houden met de volgende punten:

• Vertel wat de overledene heeft achtergelaten, zoals kinderen, dierbaren of bijzondere prestaties.
• Gebruik herkenbare anekdotes die passen bij de overledene.
• Deel je gevoelens. Dat mag verdriet zijn, boosheid of juist opluchting.
• Ook minder makkelijke eigenschappen mogen benoemd worden; dat maakt het verhaal echt.
• Laat oude conflicten of boosheid liever achterwege.
• Houd rekening met de nabestaanden die luisteren.
• Je kunt citaten gebruiken uit een lievelingslied, boek of een passende tekst.
• Controleer namen en data zorgvuldig.
• Wil je mensen bedanken, doe dit zorgvuldig of in algemene woorden.
• Controleer hoe lang je toespraak duurt. Gemiddeld is dat vijf minuten. Er bestaat een handige website waar je kunt zien hoe lang je tekst duurt.
• Bewaar de toespraak na de uitvaart. Misschien wil je deze later nog eens teruglezen.