Toespraken

Lees alles over toespraken tijdens een uitvaart, van het schrijven van een persoonlijke afscheidstoespraak tot het uitspreken ervan

Een toespraak tijdens een uitvaart is een persoonlijke manier om herinneringen aan de overledene te delen. Veel mensen vinden het moeilijk om woorden te vinden of in het openbaar te spreken. Een goede voorbereiding kan helpen om een toespraak te schrijven die past bij de overledene en bij jezelf. Op deze pagina lees je hoe je een afscheidstoespraak voorbereidt, welke onderwerpen je kunt gebruiken, hoe je de juiste toon kiest en waar je tijdens het schrijven en uitspreken rekening mee kunt houden.

Wat is een afscheidstoespraak?

Een afscheidstoespraak is een persoonlijke toespraak waarin je herinneringen, gevoelens en verhalen over de overledene deelt. De inhoud en vorm bepaal je zelf, zodat de toespraak past bij de overledene en bij jouw persoonlijke relatie met hem of haar.

Belangrijk om te weten

Verzamel vooraf herinneringen en feiten als basis voor je toespraak

Schrijf de toespraak in je eigen woorden

Kies een persoonlijke rode draad voor je verhaal

Een afscheidstoespraak duurt meestal niet langer dan vijf minuten

Lees de toespraak vooraf meerdere keren hardop

Waarmee beginnen?

Voordat je begint met het schrijven van een toespraak, is het fijn om eerst een aantal dingen op een rij te zetten. Het gaat om feiten en herinneringen die de basis vormen voor jouw tekst. Hieronder vind je voorbeelden van zaken die je kunt verzamelen:

Wat waren de hobby’s van de overledene?
Waar was de overledene goed in?
Was de overledene ergens fan van (bijvoorbeeld een voetbalclub of muziek)?
Was de overledene lid van een vereniging (zoals een sportclub of buurthuis)?
Verzamel foto’s, kaarten, brieven en e-mails die de overledene je heeft gestuurd.
Verzamel spullen die belangrijk waren voor jou en de overledene (bijvoorbeeld een oude agenda uit jullie schooltijd of iets anders met een speciale betekenis).
Haal eventueel informatie uit online profielen van de overledene.
Vraag andere nabestaanden wat zij bijzonder vonden aan de overledene.
Wat was een belangrijke gebeurtenis in het leven van de overledene?
Bedenk wat jouw persoonlijke relatie met de overledene was.
Had de overledene een huisdier waar hij of zij veel om gaf?
Verzamel vaste gegevens zoals geboorte- en sterfdatum, woonplaatsen, partner en kinderen.
Wat voor beroep had de overledene?

Kiezen van vorm en tone of voice

Voordat je echt gaat schrijven, is het goed om stil te staan bij de vorm en toon van je toespraak. Een paar tips om rekening mee te houden:

Schrijf zoals je praat. Gebruik geen woorden die je normaal niet gebruikt.
Kies een thema of rode draad die meerdere keren terugkomt, bijvoorbeeld een karaktereigenschap van de overledene.
Richt je niet de hele toespraak rechtstreeks tot de overledene. Dat kan aan het begin en aan het einde, maar houd het daarbij.
Spreek ook de aanwezigen aan.
Maak het verhaal persoonlijk door je eigen ervaringen en gevoelens te delen.
Gebruik liever geen standaardteksten van internet of uit boeken.
Humor mag, zolang het past bij de overledene.
Als je iets over jezelf vertelt, doe dat altijd in relatie tot de overledene.
Houd het beknopt. Een afscheidstoespraak duurt meestal niet langer dan vijf minuten.
Schrijf de volledige tekst uit en print deze in een goed leesbaar lettertype.
Lees de tekst vooraf meerdere keren hardop. Lukt voorlezen niet zelf, dan kun je iemand anders vragen dit voor je te doen.

Het schrijven van de afscheidstoespraak

Een persoonlijke toespraak raakt vaak het meest. Tijdens het schrijven kun je rekening houden met de volgende punten:

Vertel wat de overledene heeft achtergelaten, zoals kinderen, dierbaren of bijzondere prestaties.
Gebruik herkenbare anekdotes die passen bij de overledene.
Deel je gevoelens. Dat mag verdriet zijn, boosheid of juist opluchting.
Ook minder makkelijke eigenschappen mogen benoemd worden; dat maakt het verhaal echt.
Laat oude conflicten of boosheid liever achterwege.
Houd rekening met de nabestaanden die luisteren.
Je kunt citaten gebruiken uit een lievelingslied, boek of een passende tekst.
Controleer namen en data zorgvuldig.
Wil je mensen bedanken, doe dit zorgvuldig of in algemene woorden.
Controleer hoe lang je toespraak duurt. Gemiddeld is dat vijf minuten. Lees je tekst voor jezelf voor en zet je stopwatch aan, zo weet je hoe lang je tekst duurt.
Bewaar de toespraak na de uitvaart. Misschien wil je deze later nog eens teruglezen.

Heb je hulp nodig bij de invulling van de afscheidsdienst of de uitvaart? Neem gerust contact met ons op. Wij denken met je mee en kunnen de uitvaart voor je verzorgen.

Veelgestelde vragen over toespraken

Hoe begin je met het schrijven van een afscheidstoespraak?

Begin met het verzamelen van herinneringen en feiten over de overledene. Denk aan hobby's, belangrijke gebeurtenissen, persoonlijke eigenschappen, foto's, brieven en andere herinneringen. Ook gesprekken met andere nabestaanden kunnen helpen om een persoonlijk en herkenbaar verhaal op te bouwen.

Hoe lang duurt een afscheidstoespraak?

Een afscheidstoespraak duurt meestal niet langer dan vijf minuten. Door de tekst vooraf hardop te lezen, krijg je een goed beeld van de duur en kun je de toespraak waar nodig inkorten of aanpassen.

Hoe maak je een afscheidstoespraak persoonlijk?

Een persoonlijke toespraak ontstaat door eigen herinneringen, gevoelens en herkenbare anekdotes te gebruiken. Een terugkerend thema of een karaktereigenschap van de overledene kan daarbij als rode draad dienen en zorgt voor samenhang in het verhaal.

Mag je humor gebruiken in een afscheidstoespraak?

Ja, humor kan onderdeel zijn van een afscheidstoespraak als deze past bij de overledene en de sfeer van het afscheid. Het doel is een persoonlijk en herkenbaar verhaal te vertellen dat recht doet aan wie de overledene was.

Wat doe je als je de toespraak niet zelf kunt uitspreken?

Wanneer het te moeilijk is om zelf de toespraak voor te lezen, kun je iemand anders vragen dit namens jou te doen. Zo kunnen jouw woorden toch onderdeel zijn van het afscheid.