Wat kost een mortuarium?

Mortuariumkosten, de drieuurstermijn en mogelijke extra kosten

Wat is een mortuarium?

Een mortuarium is een gekoelde ruimte waar een overledene tijdelijk kan verblijven. Het verblijf in een mortuarium is geen begrafenis of crematie, maar kan wel onderdeel zijn van de periode tussen het overlijden en de uitvaart.

Overlijdt iemand in een ziekenhuis, dan wordt de overledene meestal naar het ziekenhuismortuarium gebracht. Daarna kan de overledene worden overgebracht naar huis, een uitvaartcentrum of een andere plek om te worden opgebaard. Uiteindelijk vindt de begrafenis of crematie plaats.

De mortuariumkosten staan daarom los van de kosten van een begrafenis of de kosten van een crematie. Ze kunnen wel via de uitvaartondernemer op de uitvaartnota terechtkomen.

Wat kost een ziekenhuismortuarium?

Uit onderzoek van Uitvaart.nl naar tarieven van ziekenhuismortuaria in en rond tien Nederlandse steden blijkt dat het verblijf van drie tot 24 uur in 2026 bij de onderzochte mortuaria tussen € 177 en € 263,55 kostte.

Dit is geen landelijk gemiddelde. Het zijn concrete tarieven van geselecteerde ziekenhuismortuaria. De prijs verschilt per ziekenhuis en soms zelfs tussen ziekenhuizen in dezelfde stad die hun mortuarium door hetzelfde bedrijf laten beheren.

Zo kostte het mortuarium van Amsterdam UMC, locaties VUmc en AMC, in 2026 € 195,40 voor de periode van drie tot 24 uur. Bij het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam bedroeg het tarief € 263,55. Deze mortuaria worden door dezelfde organisatie beheerd, maar hanteren toch verschillende tarieven.

Vraag daarom altijd naar de prijslijst van het ziekenhuis waar de overledene verblijft.

Wanneer gaan mortuariumkosten in?

De eerste noodzakelijke zorg na een overlijden in het ziekenhuis komt doorgaans voor rekening van het ziekenhuis. Hieronder vallen de noodzakelijke handelingen die direct samenhangen met de medische behandeling en de eerste uren na het overlijden.

Na maximaal drie uur wordt de overledene gekoeld. Vanaf drie uur na het overlijden kan het mortuarium een tarief berekenen voor het gebruik van de koeling en de mortuariumfaciliteiten. Veel prijslijsten hanteren hiervoor één bedrag voor de periode van drie tot 24 uur.

Het volledige bedrag kan daardoor ook verschuldigd zijn wanneer de overledene maar een deel van deze periode in het mortuarium verblijft. Na 24 uur wordt meestal per dag of begonnen dagdeel gerekend. In veel door ons bekeken CMO-prijslijsten bedroeg dit vervolgtarief in 2026 € 142,85 per dagdeel. Andere ziekenhuizen hanteerden afwijkende bedragen.

Waarom weten veel nabestaanden dit niet?

Veel nabestaanden ervaren het ziekenhuismortuarium als onderdeel van het ziekenhuis. Daardoor verwachten zij niet altijd dat al enkele uren na het overlijden kosten voor hun rekening kunnen komen.

De kosten kunnen ondertussen al ontstaan terwijl de familie naasten informeert, de eerste schok verwerkt of nog een uitvaartondernemer zoekt. De rekening wordt bovendien vaak naar de gekozen uitvaartondernemer gestuurd. De mortuariumkosten verschijnen dan later als externe kosten op de uitvaartnota.

Uitvaart.nl vindt niet dat mortuariumzorg gratis moet zijn. Het is specialistisch en belangrijk werk waarvoor een eerlijke vergoeding gerechtvaardigd is. Het probleem is vooral dat nabestaanden vaak niet weten dat de kosten bestaan en dat deze al zo kort na het overlijden kunnen ingaan.

Welke kosten kan een mortuarium nog meer berekenen?

Naast het verblijf en de koeling kunnen aanvullende kosten ontstaan. Welke diensten beschikbaar zijn en wat deze kosten, verschilt per mortuarium.

Voorbeelden uit officiële tarieflijsten voor 2026 zijn:

• verzorging en kleden van de overledene;
• gebruik van de verzorgingsruimte;
• assistentie bij het verzorgen of in de kist plaatsen;
• een rouwbezoek in het mortuarium;
• een rituele bewassing;
• verwijdering van een pacemaker, ICD of ander medisch hulpmiddel;
• haarverzorging, make-up of cosmetische restauratie;
• thanatopraxie;
• het verzorgen van documenten;
• afgifte of ophalen buiten de reguliere tijden;
• gebruik van een vriezer wanneer gewone koeling niet voldoende is.

Dergelijke ‘wenselijke zorg’ wordt volgens de CMO-prijslijsten uitsluitend verleend na een bij voorkeur schriftelijke opdracht van of namens de nabestaanden of de uitvaartondernemer. Vraag vooraf welke handelingen noodzakelijk zijn, waarvoor u opdracht hebt gegeven en welk tarief daarvoor geldt.

Wie betaalt de mortuariumkosten?

Bij een natuurlijk overlijden komen de kosten van het mortuarium na de eerste uren doorgaans voor rekening van de nabestaanden. Vaak factureert het mortuarium deze kosten aan de ingeschakelde uitvaartondernemer, die ze vervolgens als externe kosten op de uitvaartnota vermeldt.

Bij een niet-natuurlijk overlijden kan de kostenverdeling anders zijn. Zolang het lichaam vanwege onderzoek nog niet aan de nabestaanden kan worden overgedragen, kunnen bepaalde kosten voor rekening van de politie of gemeente komen. Zodra de officier van justitie een verklaring van geen bezwaar heeft afgegeven en overdracht mogelijk is, kunnen de kosten voor de nabestaanden gaan lopen.

Ook bij obductie of orgaandonatie kunnen afwijkende afspraken gelden. Vraag in deze situaties aan het ziekenhuis, de mortuariumbeheerder of de uitvaartondernemer vanaf welk moment de kosten aan de familie worden berekend.

Is een mortuarium hetzelfde als een uitvaartcentrum?

Nee. Een mortuarium is vooral bedoeld voor tijdelijke bewaring, koeling en postmortale zorg. Een uitvaartcentrum is ingericht voor het opbaren van de overledene, rouwbezoek en soms ook een afscheidsbijeenkomst.

Na een overlijden in het ziekenhuis kan de overledene vanuit het mortuarium worden overgebracht naar:

• het woonhuis van de overledene of een nabestaande;
• een uitvaartcentrum;
• een kerk, hospice of andere geschikte opbaarlocatie;
• een crematorium of begraafplaats wanneer de uitvaart snel plaatsvindt.

Wie beheert het ziekenhuismortuarium?

Sommige ziekenhuizen beheren hun mortuarium zelf. Andere ziekenhuizen besteden het beheer uit aan een gespecialiseerd mortuariumbedrijf. Cura Mortu Orum, afgekort CMO, beheert mortuaria van tientallen Nederlandse ziekenhuizen. CMO verricht postmortale zorg, maar verzorgt zelf geen uitvaarten.

Er zijn ook mortuaria die worden beheerd door een organisatie die daarnaast uitvaarten verzorgt. De mortuariumbeheerder moet zich neutraal opstellen en mag u niet sturen bij de keuze van een uitvaartondernemer.

De organisatie die het mortuarium beheert, is dus niet automatisch de uitvaartondernemer die u moet inschakelen. U bent altijd vrij om zelf een uitvaartondernemer te kiezen.

Hoe kunt u mortuariumkosten beperken?

Vraag na een overlijden in het ziekenhuis zo snel mogelijk:

• wie het mortuarium beheert;
• vanaf welk tijdstip kosten worden berekend;
• welk bedrag geldt voor de periode tot 24 uur;
• welk tarief daarna per dag of dagdeel geldt;
• of een toeslag geldt voor ophalen in de avond, nacht of het weekend;
• welke verzorging al is uitgevoerd;
• voor welke aanvullende zorg toestemming wordt gevraagd;
• wanneer de overledene kan worden overgebracht.

U hoeft niet overhaast een uitvaartondernemer te kiezen, maar het is verstandig om tijdig te bespreken waar de overledene wordt opgebaard. Vergelijk daarbij niet alleen de mortuariumkosten. Aan overbrengen, thuisopbaring of verblijf in een uitvaartcentrum kunnen eveneens kosten verbonden zijn.

Onderzoek van Uitvaart.nl

Uitvaart.nl vergeleek in 2026 de tarieven van ziekenhuismortuaria in en rond tien Nederlandse steden met prijzen van viersterrenhotels in dezelfde omgeving. In alle onderzochte gebieden lagen de gemiddelde mortuariumkosten voor de periode van drie tot 24 uur hoger dan de gemiddelde prijs van de onderzochte hotelovernachtingen.

De vergelijking zegt niets over de aard of kwaliteit van mortuariumzorg. Mortuariumzorg is specialistisch werk en niet te vergelijken met een hotelovernachting. Het hotel diende uitsluitend als herkenbaar referentiepunt om de hoogte van de kosten zichtbaar te maken.

Uitvaart.nl pleit ervoor dat nabestaanden gedurende de eerste 24 uur na een overlijden niet rechtstreeks met mortuariumkosten worden geconfronteerd. Als deze kosten toch voor rekening van de familie komen, moeten het ziekenhuis en de mortuariumbeheerder daar tijdig en duidelijk over informeren.

Prijspeil en bronnen

De genoemde bedragen hebben prijspeil 2026. Hiervoor zijn officiële tarieflijsten van ziekenhuizen en mortuariumbeheerders geraadpleegd. Voor de vergelijking met hotelprijzen onderzocht Uitvaart.nl ziekenhuismortuaria en een steekproef van viersterrenhotels in en rond tien steden.

Tarieven kunnen tussentijds wijzigen. Vraag daarom altijd de actuele prijslijst op bij het betreffende ziekenhuis of de mortuariumbeheerder.

Veelgestelde vragen over wat kost een mortuarium?