Rouwen, hoe doe je dat?

In het woord rouwverwerking zit het woord ‘werk’

Een Amerikaanse autoriteit op het gebied van rouw en verliesverwerking, rouwtherapeut William Worden, onderscheidt vier taken die in een rouwproces aan de orde komen:

  • Aanvaarden dat het verlies heeft plaatsgevonden.
  • De gevoelens en reacties ervaren die volgen op het verlies.
  • Aanpassen aan een nieuw leven waar de overledene geen deel meer van uitmaakt.
  • De overledene emotioneel een plaats geven en de draad van het leven weer oppakken.

Factoren die rouwproces beïnvloeden

Welke weg mensen afleggen alvorens zij de draad van het leven weer kunnen oppakken is afhankelijk van vele factoren. Hier kunnen niet alle factoren besproken worden die het rouwproces beïnvloeden, maar vier algemene noemers zijn:

  • De persoonskenmerken van de rouwende.
  • De aard en betekenis van de relatie met de overledene.
  • De omstandigheden na het overlijden.
  • De aard van het overlijden.

Onderdrukking lijdt tot klachten

Om de draad weer op te kunnen pakken is het van belang een manier te vinden om met het verlies om te gaan, het te erkennen en een plaats te geven. Onderdrukking van gevoelens van rouw en verdriet kan op den duur tot psychische en lichamelijke klachten leiden.

Wanneer u uw rouw als te langdurig ervaart, of u geen raad weet met de intensiteit van de gevoelens, is het altijd zinvol hulp te zoeken. Zoek hulp bij een deskundige vrijwilliger of professional in de rouwzorg of bij een lotgenotengroep. Herkenning en ondersteuning kan u weer op weg helpen in deze moeilijke tijd.

Wat kan de rouwende zelf doen?

Een verlies verwerken is vaak hard werken. Het werk (de rouwarbeid) moet uiteindelijk door de persoon zelf gebeuren, want alleen hij/zij weet wanneer de balans in het eigen leven weer op een tot tevredenheid stemmende wijze is teruggekeerd.

Vooroordelen

Mensen kunnen bepaalde opvattingen over rouwen hebben waardoor ze zichzelf flink in de weg zitten. Zoals ‘Ik moet flink zijn’ of ‘Mannen mogen niet huilen’. Of ze stellen bepaalde eisen aan zichzelf: ‘Rouwen mag hooguit een jaar duren’ of ‘Ik moet mijn emoties in bedwang houden’.

Goede rouw bestaat niet

Het is van belang te erkennen dat er geen algemene ‘goede manier’ van rouwen bestaat. Algemene opvattingen zijn dus nimmer ‘per definitie’ van toepassing op een persoonlijke situatie. Rouwenden kunnen hun eigen proces verlichten door op zoek te gaan naar de opvattingen en eisen die ze – wellicht onbewust – op hun manier van rouwen van toepassing verklaren.

Emoties delen

Afhankelijk van hoe iemand gewend is met emotionele problemen om te gaan, kan ervoor gekozen worden de emoties te delen met vrienden en vriendinnen. Vaak is praten de meest effectieve manier van uiten, anderen kiezen ervoor hun emoties op schrift te stellen of verwerken ze in creatieve werkzaamheden.

Geloof tot steun

Voor sommige nabestaanden kan het geloof een grote steun zijn. Anderen voelen zich door hun geloof juist in de steek gelaten. Het hebben van een geloof is geen garantie dat het verlies makkelijker wordt verwerkt, maar over het algemeen is de gedachte aan een hiernamaals troostend voor nabestaanden.

Het leven gaat door

Uiteindelijk, hoe onvoorstelbaar dat ook kan klinken, gaat het leven weer verder. Enerzijds is het soms moeilijk te aanvaarden dat zonder de overledene nieuwe ervaringen mogelijk zijn, anderzijds is het goed te merken dat daar weer emotionele ruimte voor is. Het leven kan ingevuld worden met nieuwe hobby’s of contacten. Het valt niet altijd mee nieuwe mensen te leren kennen.

Gespreksgroepen, ontspanningsavonden of natuurwandelingen zijn enkele opties waardoor u de kansen daarop kunt vergroten. Vrijwilligerswerk geeft niet alleen veel voldoening, maar kan ook voor nieuwe contacten zorgen.

Beoordeel dit artikel:

Kunnen we dit artikel verbeteren? Ontbreekt het aan inhoud, of vond u niet precies wat u zocht? Laat ons het weten.
Wilt u een antwoord? Vermeld dan uw e-mailadres!
Verzenden >
Manu Keirse over fases van rouwverwerking
Reportage door: uitvaart In dit filmpje praat prof.dr. Manu Keirse over de fases van rouwverwerking.
Meer reportages
Vind een onderneming: